Algemeen, Overzicht

Genomineerden C. Buddingh’-Prijs 2017 bekendgemaakt

Detail uit een landschap van Béla Spányi,
Detail uit een landschap van Béla Spányi,

De genomineerden voor de C. Buddingh’-Prijs 2017 – prijs voor het beste debuut verschenen in de periode van 1 maart 2016 tot 28 februari 2017 – zijn bekendgemaakt. De jury stelt dat 2016 een rijk jaar was, wat poëtische debuten betreft, met name door toedoen van kleine uitgeverijen; de grote hebben ‘weinig of geen debuten’ uitgebracht, schrijven ze. Het heeft geleid tot ‘degelijke bundels, vormelijk en muzikaal en soms tot voldragen poëzie die openstaat voor het experiment en blijk geeft van een bijzonder gevoel voor taal waarmee de tijd van nu gepeild wordt.’

Met die gedachte in het achterhoofd is de wellicht opvallend afwezige Hannah van Binsbergens Kwaad gesternte, waaraan de VSB Poëzieprijs 2017 werd toegekend. De jury van de Buddingh – dit jaar bestaande uit Mischa Andriessen, Ton Naaijkens, Maud Vanhauwaert – heeft echter precies vier debuten genomineerd die allemaal in 2017 verschenen zijn, en zodoende überhaupt niet ingezonden waren voor de VSB. Daarmee is misschien tactisch het probleem verholpen van de intuïtief toch lastige verhouding tussen een prijs voor het beste debuut en een prijs voor de beste bundel überhaupt (al valt te hopen dat zulke overwegingen überhaupt niet hebben meegespeeld).

Drie van de vier genomineerde debuten werden al door Klecks besproken, en op 30 april plaatsten we ook een bespreking van de vierde.

baars_thumbJoost Baars, Binnenplaats

De jury schrijft over een ‘lijvige, intense en rijke bundel van een dichter die duidelijk belezen is’, en lijkt te hebben besloten dat de Jij, die in de eerste afdeling van de bundel steeds wordt benoemd, de dood moet zijn – ‘Met de dood voor ogen wordt de dood zelf aangesproken.’ Verder noemt de jury Baars’ betrokkenheid en zijn met de uitgeklede gedichten contrasterende virtuositeit bij de vertalingen van Hopkins.

Op Klecks publiceerden we in maart een lange bespreking van Binnenplaats, waarbij de bundel in de context van de stroming van negatieve theologie (en Paolo Sorrentino’s The Young Pope) werd geplaatst.

‘Niemand benoemt zijn lichaam, zelfs al zou je je eigen naam verzinnen: je bent enkel in staat jezelf te benoemen omdat je al weet hebt van een ‘zelf’ dat je zogezegd ‘bent’, je kunt al een iemand aanwijzen die de nieuwe naam zou moeten dragen. Dat belichaamde zijn heb je ontvangen, niet omdat je weet hebt van een gever, maar omdat je weet dat je het niet zelf verkregen hebt.’

Vicky Francken - RöntgenfotomodelVicky Francken, Röntgenfotomodel

Francken wordt door de jury een dichter genoemd ‘met een grote taalgevoeligheid die het experiment niet schuwt […] die zich op uiterst muzikale en vaak ook lichtvoetige manier uiterst kwetsbaar toont.’ In Röntgenfotomodel wordt het thema ‘van de lichamelijke versus de geestelijke identiteit is consequent, indringend en toch ook speels […] uitgewerkt.’

Daar schreven we hier ook al over, zij het in iets andere bewoording, toen we Röntgenfotomodel bespraken met oog op de spanning tussen formulering en beeld.

‘Uit elk gedicht is de ‘ik’ teruggetrokken, en het is één beweging, het openstellen en het terugtrekken. Het poseren, het formuleren misschien. Dat is precies ook de bizarre spanning waarbinnen Francken schrijft: hoewel het om erg beeldende poëzie gaat (een uit beddengoed gevouwen vrouw, een roestige spade in het gras), ligt soms de nadruk juist op de taal zelf.’

Paul Meeuws - De geluidenPaul Meeuws, De geluiden

Het debuut van Paul Meeuws, De geluiden, verscheen in januari bij De wereldbibliotheek, en was ons op Klecks (in ons overzicht van de voorjaarsaankondigingen) volstrekt ontgaan. Wat dat betreft goed dat de Buddingh’-jury er met deze nominatie extra de aandacht op vestigt. Ze schrijft over doorleefde en van vakmanschap getuigende gedichten, die echter ook de ‘urgentie en tastende nieuwsgierigheid van een jongeling’ tonen, allemaal licht in commentaar op Meeuws leeftijd. ‘Verbazingwekkend consequent en elegant spelen muziek en geluid een aansprekende rol in deze bundel die indruk maakt door zijn hechtheid en trefzekere woordkeus en die ook meer dan eens ontroert.’

Na de nominatie plaatsten we alsnog een bespreking van het werk.

‘Die halve herinneringen aan dat verste verleden, de heel andere manier waarop kleine kinderen de wereld aan lijken te gaan. Dat is interessant materiaal voor poëzie, juist omdat het vraagt om tot een limiet te gaan. Het betekent ook dat gedichten juist op dit punt ook een risico gaan lopen.’

nuyts_tijs_thumbTijl Nuyts, Anagrammen van een blote keizer

Laatste en jongste genomineerde is Tijl Nuyts, met zijn Anagrammen van een blote keizer. De jury noemt het de meest gedurfde bundel, die opvalt door ‘het beheerste denk- en taaleigen, zijn originaliteit en de ver doorgevoerde compositie.’ In de bundel ‘wordt een verrassende, meertalige wereld geschetst met wonderlijke figuren en onverwachte denkbewegingen die zowel weelderig als weergaloos verwarrend is.’

Wij bespraken het weerbarstige Anagrammen, en hoe dat zich verhoudt tot ook de thematiek van bijvoorbeeld de vreemdeling, van ontvangst, interpretatie en vertaling.

‘Wat Nuyts met de meertaligheid van zijn bundel bereikt, is het ondermijnen van een zekere onvertaalde kern. Het Spaanse en het Nederlanse vers verhouden zich tot elkaar als anagrammen, ze zijn elkaars vertalingen, zonder dat er een origineel aangewezen kan worden, een uitgangspunt van waaruit we de woordkeuze zouden kunnen beoordelen.’

Gepubliceerd door Roelof ten Napel

Roelof ten Napel (1993) is schrijver en wiskundige, en begon in 2016 aan een onderzoeksmaster wetenschapsgeschiedenis en -filosofie. Hij debuteerde in 2014 met Constellaties bij Uitgeverij Atlas Contact, het jaar daarop was hij laureaat van het C.C.S. Crone-stipendium van de gemeente Utrecht. In het najaar van 2017 verschijnt zijn roman Het leven zelf.

2 gedachten over “Genomineerden C. Buddingh’-Prijs 2017 bekendgemaakt”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *